Հայաստանի քաղաքական դաշտում «խաղաղություն» բառը վաղուց դարձել է առանցքային թեմա։ Սակայն Գագիկ Ծառուկյանի առաջ քաշած «Երաշխավորված խաղաղություն» ձևակերպումը փորձում է փոխել քննարկման տրամաբանությունը։ Այստեղ խաղաղությունը ներկայացվում է ոչ թե որպես հույս կամ զիջում, այլ որպես հստակ մեխանիզմներով ամրագրված համակարգ։
Գաղափարի հիմքում մի պարզ միտք է՝ խաղաղությունը պետք է ունենա երաշխիքներ։ Ըստ այս մոտեցման՝ ցանկացած համաձայնություն առանց միջազգային վերահսկողության և պատասխանատվության գործիքների խոցելի է։ Սա արձագանքում է հասարակության այն մտահոգությանը, որ անորոշ պայմանավորվածությունները կարող են երկարաժամկետ կայունություն չապահովել։
Միաժամանակ «երաշխավորված» եզրույթը ենթադրում է արտաքին դերակատարների ներգրավում, իսկ դա փոքր պետության համար միշտ բարդ հավասարակշռություն է։ Անվտանգության միջազգային մեխանիզմները կախված են մեծ ուժերի շահերից, հետևաբար դրանց արդյունավետությունը պահանջում է ճշգրիտ դիվանագիտական հաշվարկ։
Ծառուկյանի ծրագրում կարևոր տեղ ունի տնտեսական անվտանգությունը։ Առանց ուժեղ տնտեսության, ըստ նրա, չկա կայուն դիվանագիտություն և լիարժեք ինքնիշխանություն։ Այս շեշտադրումը քաղաքական օրակարգը տեղափոխում է պրագմատիկ հարթություն՝ անվտանգությունը կապելով տնտեսական կայունության հետ։
ԵԱՏՄ շուկայի վերաբերյալ նրա դիրքորոշումը ևս հաշվարկված է․ նշվում է, որ ներկայում այն չունի իրատեսական այլընտրանք։ Սա ուղերձ է կանխատեսելիության պահպանման մասին։ Միաժամանակ ընդգծվում է համագործակցությունը ԵՄ-ի, ԱՄՆ-ի, Չինաստանի, Հնդկաստանի և արաբական աշխարհի հետ՝ տնտեսական կապերի դիվերսիֆիկացման նպատակով։ Մոդելը բազմավեկտոր է և միտված է կախվածությունների հավասարակշռմանը։
Ծառուկյանի պատկերացմամբ Հայաստանը չպետք է դառնա ուժային բախումների էպիկենտրոն, այլ պետք է կառուցի հարաբերություններ փոխլրացման և շահերի համընկման հիմքով։ Սա տեսականորեն գրավիչ մոտեցում է, սակայն պահանջում է բարձր մակարդակի դիվանագիտություն և ներքին համախմբվածություն։
«Երաշխավորված խաղաղությունը» ներկայացվում է նաև որպես ներքին վստահության վիճակ․ երբ քաղաքացին ծրագրում է իր ապագան տարիներով, գործարարը ներդրում է անում կանխատեսելի միջավայրում, զինվորը վստահ է պետության համակարգային ուժին։ Այսպիսով խաղաղությունը կապվում է ոչ միայն արտաքին պայմանավորվածությունների, այլ նաև ներքին կայունության հետ։
Այս տրամաբանությամբ «Երաշխավորված խաղաղությունը» ներկայացվում է որպես համակարգային մոտեցում, որը միավորում է անվտանգությունը, տնտեսությունը և արտաքին քաղաքական հավասարակշռությունը մեկ ռազմավարական շրջանակում՝ առաջարկելով կայունության և երկարաժամկետ զարգացման քաղաքական ուղի Հայաստանի համար։
Mnews.am
