Հայաստանի քաղաքական դաշտը վերջին տարիներին այնքան է փոխվել, որ արդեն ոչ ոք չի զարմանում, երբ մի օր արթնանում ես ու տեսնում՝ հերթական նոր մարդը ոչ միայն կուսակցություն է բացել, այլ արդեն հասցրել է իրեն ներկայացնել որպես երկրի ապագա վարչապետ։
Ու հենց այս ժանրում է հայտնվում Արտակ Սարգսյանը։
Մարդ, որի մասին հանրության մեծ մասը մինչև վերջերս գրեթե ոչինչ չէր լսել, բայց որը քաղաքականություն մտավ այնպիսի արագությամբ, կարծես միանգամից վերջին սերիայից էր սկսել։ Ոչ երկար ճանապարհ, ոչ քաղաքական դպրոց, ոչ համայնքային գործունեություն, ոչ տարիներով ձևավորված թիմ։ Ուղիղ՝ մեծ քաղաքականություն, մեծ հայտարարություններ ու առավել մեծ ինքնավստահություն։
Հենց այստեղ էլ սկսվում է ամենահետաքրքիրը։
Հանրությունը փորձում է հասկանալ՝ լավ, ո՞վ է այս մարդը։ Որտեղի՞ց հայտնվեց։ Ինչպիսի՞ ճանապարհ է անցել։ Ո՞ր քաղաքական կամ տնտեսական ուժերի հետ է կապված։ Ինչո՞վ է զբաղվել մինչև քաղաքականություն մտնելը։
Ու ամենակարևորը՝ ինչպե՞ս է հնարավոր, որ մարդը, որի քաղաքական կենսագրությունը շատերի համար դեռ հարցական է, արդեն խոսում է այնպես, ասես կառավարության կազմը վաղուց պատրաստ է, ուղղակի ժողովուրդն է ուշացնում պաշտոնական արարողությունը։
Քաղաքական դաշտում սովորաբար նույնիսկ ամենահարուստ ու ամենահզոր մարդիկ նախ փորձում են հենարան ստեղծել՝ գրասենյակներ, թիմ, տարածքային կառույցներ, քարոզչական ցանց, ֆինանսական թափանցիկություն, ծրագրային փաստաթղթեր։
Այստեղ, փոխարենը, հանրությունը տեսնում է մի այլ պատկեր․
բուկլետ չկա,
լուրջ քաղաքական ծրագիր չկա,
տեսանելի համակարգված քարոզարշավ չկա,
մարզային կառուցվածքներ գրեթե չեն երևում,
բայց կա մի բան, որը նույնիսկ ավելցուկով կա՝ անսահման ինքնավստահություն։
Այն աստիճանի, որ երբեմն թվում է՝ ընտրությունները ոչ թե դեռ պետք է կայանան, այլ արդեն ավարտվել են, ու միայն ԿԸՀ-ն է ինչ-որ տեխնիկական պատճառներով ուշացնում արդյունքները։
Հետո սկսվում են արդեն ամենահայտնի “սերիաները”՝ Մալդիվներ, կղզիներ, հյուրանոցներ, ունեցվածք։
Ու այստեղ պատմությունը լրիվ ուրիշ գույն է ստանում։
Մարդը խոսում է միլիոնների մասին այնպիսի հանգստությամբ, կարծես հարևանի ամառանոցից է պատմում։ Մի պահ լսողը նույնիսկ սկսում է մտածել՝ գուցե մենք ենք փոքր մտածում, գուցե վաղուց քաղաքականության նոր ստանդարտներն են փոխվել, ու վարչապետի թեկնածուն հիմա պետք է առնվազն երկու կղզի ունենա։
Բայց հետո գալիս է ամենահայկական պահը․
ասվում է՝ կղզիներ ունի Մալդիվներում, բայց ինքը երբեք Մալդիվներում չի եղել։
Ու այստեղ արդեն նույնիսկ քաղաքական վերլուծաբանները չեն հասկանում՝ սա քաղաքական PR է, բիզնես-ֆանտաստիկա, մոտիվացիոն սեմինար, թե սոցցանցային սիթքոմի հերթական սեզոնը։
Հետո պատմությունը մտնում է արդեն լրիվ նոր փուլ։
Սկսվում են աշխարհագրական ազդեցությունների մասին հայտարարությունները։
Պարզվում է՝ իր ազդեցության տակ Շրի Լանկա,Քուվեյթնա եւ Քենիա— Աֆրիկյան ռեգիոնը։ Մենք եղբայրներով բաժանված ենք։ Մեծ եղբայրս՝ Արաբական Միացյալ Էմիրությունները իր ազդեցության տակ են։
Ու այստեղ արդեն շարքային քաղաքացին մի պահ դադարում է հասկանալ՝ քաղաքական հարցազրույց է լսում, միջազգային հարաբերությունների փակ բրիֆինգ, թե Netflix-ի նոր քաղաքական-ֆանտաստիկ սերիալի թրեյլերը։
Որովհետև սովորաբար մարդիկ նախ մի գյուղապետարան են փորձում կառավարել, հետո նոր անցնում աշխարհաքաղաքական ազդեցությունների քարտեզագրմանը։
Իսկ այստեղ, կարծես, Հայաստանը նույնիսկ միջանկյալ կանգառ չէ։
Ստացվում է՝ մինչ հանրությունը դեռ փորձում է հասկանալ՝ մարդը Հայաստանում ինչ քաղաքական հենարան ունի, արդեն պարզվում է՝ տարածաշրջանային ազդեցությունների բաժանում է գնում եղբայրների միջև։
Ու ամբողջ պատմության մեջ ամենազարմանալին նույնիսկ հայտարարությունները չեն։
Ամենազարմանալին այն վստահությունն է, որով դրանք ասվում են։
Այնպիսի տոնով, ասես խոսքը ոչ թե քաղաքական հավակնությունների, այլ արդեն վաղուց գործող միջազգային համակարգի մասին է, որի մասին միայն հասարակությունն է ուշ տեղեկացել։
Հայ ժողովուրդը, իհարկե, վաղուց դժվար զարմացող ժողովուրդ է։ Էս ազգը պատերազմ է տեսել, հեղափոխություն է տեսել, օլիգարխ է տեսել, փրկիչներ է տեսել, “վերջին հույսեր” է տեսել։
Դրա համար, երբ հերթական մարդը գալիս է ու ասում է՝ “ես եկել եմ երկիրը փոխելու”, հանրության առաջին ռեակցիան այլևս ոգևորությունը չէ։
Առաջին ռեակցիան սա է․
“լավ, բա կոնկրետ ո՞վ ա էս մարդը…”
Ու հենց այդ հարցն է, որ մինչև հիմա մնում է ամենաանպատասխանը։
Որովհետև ամբողջ պատմության մեջ ամենաշատը երևում է ոչ թե կառուցված քաղաքական ճանապարհ, այլ մեդիա-աղմուկը։ Ամենաշատը լսվում են ոչ թե ծրագրերը, այլ հայտարարությունները։ Ամենաշատը ցուցադրվում է ոչ թե համակարգը, այլ վստահությունը։
Իսկ քաղաքականության մեջ չափազանց բարձր վստահությունը, երբ դրա տակ դեռ հստակ երևացող հիմք չկա, միշտ սկսում է մարդկանց մոտ նույն կասկածը առաջացնել․
“էս մարդը մենա՞կ ա եկել, թե՞ ինչ-որ ուժեր արդեն խաղի մեջ են”։
Եվ գուցե հենց սա է ամբողջ պատմության հիմնական պատճառը, որ մարդիկ ոչ այնքան քննարկում են Արտակ Սարգսյանի ծրագրերը, որքան փորձում են հասկանալ՝
ով է նա իրականում,
որտեղի՞ց հայտնվեց, ու ինչո՞ւ է իրեն պահում այնպես,
ասես արդեն հաղթել է։
Mnews.am
